Polskie Złoto

Przygotowanie opracowania o złotnictwie w Polsce w czasach klasycyzmu stwarza znaczne trudności. Z wyjątkiem omówień środowiska warszawskiego oraz dawnych prac obejmujących Śląsk i Pomorze nie posiadamy prawie żadnych publikacji. Nie dosyć na tym - prace dotyczące środowiska warszawskiego mają wycinkowy charakter - właściwie gruntownie zbadane i opublikowane zostały tylko zabytki w zbiorach Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. W tej sytuacji często wypada sięgać do katalogów zabytków jak i publikacji zawierających informacje o zasobach muzealnych. Doznajemy (utaj kolejnego rozczarowania; złotnictwo klasycystyczne bowiem bardzo często bywa omawiane w sposób skrótowy, jeśli nie pomijane. Ten stan rzeczy wydaje się sugerować, iż poza Warszawą w innych miastach Polski na przełomie XVIII i XIX w. oraz w pierwszej połowie XIX stulecia nie powstawały żadne godne uwagi dzieła złotnictwa. Badania terenowe wskazują, że tak jednak nie było. Przed omówieniem materiału zabydtowego przypomnieć należy sytuację, w jakiej znalazła się Rzeczpospolita, zanim wykreślono ją z mapy Europy. Ostatnie trzydziestolecie XVIII w. to okres prób podźwignięcia kraju z upadku, jakie podejmowano zarówno na drodze politycznych, jak i gospodarczych decyzji oraz reakcji na nie, których wynikiem były trzy kolejne rozbiory. Ten stan rzeczy nie pozostał bez wpływu na rozwój rzemiosła. Stałe interwencje obcych wojsk i wewnętrzne spory doprowadziły, jak wiadomo, do upadku miast, co bez trwałych rezultatów próbowały powstrzymać uchwały Sejmu Czteroletniego. Pierwsze dziesięciolecie XIX w. przyniosło osłabienie kraju w wyniku udziału w kampanii napoleońskiej, dopiero postanowienia Kongresu Wiedeńskiego i powstanie na ziemiach zaboru rosyjskiego Królestwa Kongresowego przyniosły dla rzemiosła na tym obszarze pewną -stabilizację. Królestwo Kongresowe miało stosunkowo niezłe warunki rozwoju, gorzej przedstawia się sprawa do czasu zmiany ustawy celnej w Wolnym Mieście Krakowie. trzech oddzielnych krajów mocarstw, które dokonały rozbiorów. W każdym z nich inne były warunki rozwoju