Polskie Złoto

Podejmując pisanie książki o polskim złotnictwie, mieliśmy wiec do dyspozycji dużą ilość publikacji. Z drugiej jednak strony żadne środowisko złotnicze w Polsce, nawet Kraków, nie posiada dotychczas monograficznego opracowania. Ponadto inwentaryzacja objęła zaledwie, biorąc pod uwagę duże ośrodki miejskie, jedną czwartą kraju. Należało więc przeprowadzić wiele dodatkowych badań, nierzadko opierać się na własnych nie opublikowanych pracach, aby zarysować zbliżony, bo trudno powiedzieć adekwatny z rzeczywistym stanem rzeczy, obraz złotnictwa w naszym kraju. Przede wszystkim wzięto w nim pod uwagę dzieła sygnowane oraz datowane, a także wyróżniające się wybitną wartością artystyczną. Szczególną trudność stanowiły tu obiekty z XIX w. i pierwszej połowy bieżącego stulecia, zazwyczaj opuszczane w opracowaniach katalogowych i po macoszemu traktowane w syntezach (dlatego też nie mogły być omówione w kilku osobnych rozdziałach). Starano się także uzupełnić prezentowane obiekty danymi historycznymi w celu naświetlenia problemów fundacji, warunków produkcji i nauki rzemiosła. Jeśli chodzi o układ pracy, zachowano nieco tradycyjny, ale dalej użyteczny podział na okresy stylowe, przy czym, jeśli to było możliwe, omawiano wyroby złotnicze według środowisk, w ramach zaś poszczególnych ośrodków - podług warsztatów. Szczególną uwagę staraliśmy się zwrócić na wydobycie najlepszych osiągnięć polskiego złotnictwa i porównanie ich z wyrobami innych centrów sztuki złotniczej w środkowowschodniej Europie. Chodzi bowiem o określenie pozycji polskiego złotnictwa w dziejach tego kunsztu w sztuce europejskiej. Ważne jest także uzyskanie dla polskiego złotnictwa odpowiedniego miejsca w pracach traktujących o sztuce zdobniczej w Europie, stale bowiem bywa ono pomijane lub niedoceniane. Jeśli cele te zostaną choćby częściowo osiągnięte - trudy poniesione przy pisaniu niniejszej książki nie będą bezowocne. Kończąc, Autor pragnie podziękować wszystkim, którzy pomogli mu w wykonaniu tej trudnej pracy: Proboszczom kościołów i Przełożonym klasztorów7, Dyrektorom muzeów, w szczególności zaś p. mgr Beacie Frey, która pełniła funkcję asystentki przy powstawaniu tej publikacji.